Bu not, sinav.org.tr'nin eski SEGEM TPYS sayfasından (/legacy) içeriği değiştirilmeden taşınmıştır ve 16 Mayıs 2026 sınavı için hazırlanmıştır. Güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol ediniz.
Toplam sınav payı: ~12-15 soru
📋 MODÜL 9 — BİLGİLENDİRME YÖNETMELİĞİ (Video 131-151)
Resmi Adı
Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik (28.10.2007)
Genelge: 2022/14 (uygulama esasları)
Amaç
Sigortalı/sigorta ettirenin bilinçli karar vermesini sağlamak. Yanlış sigorta uygulamalarını önlemek.
Bilgilendirme Formu (BF)
- ⭐ SÖZLEŞMEDEN ÖNCE verilir
- Yazılı olmalı
- Standart formda olmalı (SEDDK belirler)
- Sigortacı/acente vermek zorunda
- Tutanakla teslim edildiği belgelenmeli
Bilgilendirme Formunda Yer Alacaklar
- Sigortacının kimliği
- Teminat kapsamı + istisnalar
- Prim ve ödeme şekli
- Süre + cayma hakkı
- Hasar bildirim süresi
- Şikayet mercileri (Sigorta Tahkim, mahkeme)
- Genel/özel şartlara erişim yolu
Yükümlülük İhlali
- Sigortacının ihlal etmesi → sigortalı 14 gün cayabilir + tazminat hakkı
- Sigortalının/ettirenin beyan ihlali → sözleşme butlan veya fesih
Mesafeli Sözleşmeler
- Yüzyüze olmayan (internet, telefon)
- 14 gün cayma hakkı ⭐
- Bilgilendirme elektronik olabilir
☪️ MODÜL 14 — KATILIM ESASLI SİGORTACILIK (Video 259-323)
Tanım
İslami finans prensiplerine uygun sigortacılık. Faiz (Riba), Belirsizlik (Garar), Kumar (Meysir) içermez.
Mevzuat
Katılım Esaslı Sigortacılık Hakkında Yönetmelik (19.12.2020, R.G. 31339)
Klasik Sigorta vs Katılım Sigortası
| Konu |
Klasik |
Katılım |
| Faiz |
Var |
YOK (Riba yasak) |
| Belirsizlik |
Sigortalı için var |
Azaltılmış (Garar) |
| Yatırım |
Her tür |
Sadece İslami uygun |
| Kar paylaşımı |
Şirket alır |
Katılımcı + Şirket paylaşır |
| Riskin paylaşımı |
Sigortacıya transfer |
Katılımcılar arası |
3 Temel İslami Kavram (Yasak Olan)
| Terim |
Anlamı |
Sigortada Sorun |
| Riba |
Faiz |
Yatırım/karşılık faizi |
| Garar |
Belirsizlik |
"Prim ödedim ama hasar olmazsa hiçbir şey alamam" |
| Meysir / Kimâr |
Kumar |
Riskin belirsizliği |
3 Helal Kavram (İzin Verilen)
| Terim |
Anlamı |
| Tekafül (Takafül) |
"Karşılıklı destek/koruma" — katılımcılar birbirini destekler |
| Tabarru |
Bağış mantığı — primler bağış olarak fona aktarılır |
| Vakıf |
Vakıf yapısı |
Katılım Sigorta Modelleri (4 Model)
1. Mudaraba (Emek-Sermaye Ortaklığı)
- Katılımcı = sermayedar (rabb'ul-mal)
- Şirket = emek (mudarib)
- Kar paylaşılır, zarar sadece sermayedarda
2. Vekale (Vekalet) ⭐ Türkiye'de yaygın
- Şirket katılımcıların vekili olarak fonu yönetir
- Sabit ücret alır (ister kar olsun ister zarar)
- Risk fonu katılımcıların
3. Vakıf
- Primler vakfa bağış
- Vakıf üzerinden hasar ödenir
- Daha az ticari
4. Karma (Hibrit)
- Mudaraba + Vekale birlikte
- Yatırım için Mudaraba, yönetim için Vekale
Danışma Komitesi
- Her katılım şirketinde Danışma (Şer'i Danışma) Komitesi zorunlu
- En az 3 üye
- İslami uygunluk denetimi yapar
🏛️ MODÜL 15 — SEKTÖR AKTÖRLERİ (Video 329-360)
Düzenleyici Kurumlar
| Kısaltma |
Açılım |
Görev |
| SEDDK |
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu |
Tüm sektör düzenleyici/denetleyici (2020+) |
| Eski: Hazine |
(T.C. Hazine ve Maliye) |
2020 öncesi denetleyiciydi |
Aracılar
| Aracı |
Yetki |
Müşterisi |
| Sigorta Acentesi |
Sigortacı adına sözleşme yapar |
Sigortacının |
| Broker |
Sigortalı menfaatine en uygun sözleşmeyi bulur |
Sigortalının |
| Sigorta Eksperi |
Hasar tespiti |
Bağımsız |
| Aktüer |
Sigorta matematiği |
Sigortacı |
Meslek Birlikleri / İcra Komiteleri
| Kurum |
Görev |
| TSB (Türkiye Sigorta Birliği) |
Sigorta şirketlerinin meslek birliği |
| TOBB Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi |
Acentelerin temsili |
| TOBB Sigorta Acenteleri İcra Komitesi (5 kişi) |
Acentelerin yönetim organı |
| Sigorta Eksperleri İcra Komitesi |
Eksperlerin temsili |
Özellikli Kurumlar
| Kurum |
Açılım/Görev |
| DASK |
Doğal Afet Sigortaları Kurumu — Zorunlu Deprem Sigortası |
| TARSİM |
Tarım Sigortaları Havuzu — %50 devlet destekli |
| Sigorta Tahkim Komisyonu |
Sigortalı-sigortacı uyuşmazlık çözümü (hızlı, ucuz) |
| Güvence Hesabı |
Trafik sigortası olmayan/iflas etmiş sigortacı hasarları |
| SBGM |
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi — sektör veri/IT |
| TRAMER |
Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi (SBGM'ye bağlı) |
| HAYMER |
Hayat Sigortaları Merkezi |
| SAGMER |
Sağlık Sigortaları Merkezi |
| HATMER |
Hasar Tespit Merkezi |
| SEGEM |
Sigortacılık Eğitim Merkezi — TPYS sınavını yapar |
| EGM |
Emeklilik Gözetim Merkezi — BES denetim |
| Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu |
Yeşil Kart Sistemi yöneticisi |
6305 Sayılı Afet Sigortaları Kanunu (DASK'ın temeli)
- 2012 yılında çıktı
- DASK kuruldu
- Zorunlu Deprem Sigortası altyapısı
Sigorta Tahkim Komisyonu Süreçleri
- Hasar reddi → sigortalı tahkime başvurur
- Komisyon 1 yıl içinde inceler
- Bağlayıcı karar verir (5.000 TL üstü temyize gidebilir)
- Mahkemeye göre daha hızlı/ucuz
💰 MODÜL 17 — SİGORTA FİYATLAMASI (Video 386-391)
Prim Bileşenleri
SAF PRİM (Net Prim, Risk Primi)
↓ + Genel Yönetim Giderleri
↓ + Komisyon
↓ + Reasürans Maliyeti
↓ + Kar Marjı
↓ = BRÜT PRİM (Ticari Prim)
↓ + Vergiler (BSMV, vb.)
↓ = ÖDENECEK PRİM
Risk Faktörleri (Tarifeleme)
| Branş |
Faktörler |
| Kasko |
Araç yaşı, marka, motor, kullanım amacı, sürücü yaşı |
| Hayat |
Yaş, cinsiyet, sağlık durumu, meslek |
| Yangın |
Yapı türü, kullanım amacı, koruma önlemleri |
| Trafik |
Hasar geçmişi (basamak), araç türü |
Hasar/Prim Oranı (Loss Ratio)
- Saf hasar oranı = Ödenen hasar / Kazanılan prim
- Birleşik oran = (Hasar + Giderler) / Prim
- < 100% = Karlı, > 100% = Zarar
🚨 MODÜL 18 — HASAR SÜRECİ (Video 392-401)
Hasar Sürecinin Aşamaları
1. Hasarın Gerçekleşmesi
↓
2. Hasar İhbarı (Sigortalı → Sigortacı/Acente)
↓
3. Hasarın Tespiti (Eksper veya sigortacı eksper)
↓
4. Hasar Dosyası Hazırlanması
↓
5. Tazminat Hesabı
↓
6. Tazminatın Ödenmesi
Hasar İhbarı Süreleri ⭐
| Branş |
Süre |
| Yangın, Kaza (genel) |
5 iş günü |
| Hırsızlık |
2 iş günü (gecikme = teminat dışı) |
| Trafik kazası |
1 ay (TTK 1446) |
| Hayat (ölüm) |
Gecikmesiz, makul süre |
| Sağlık |
Tedavi sonrası makul süre |
İhbar Yapılmazsa
- Hasarın artması sigortalı kusuruysa → ek zarar ödenmez
- Belirli sürede ihbar etmemek → kısmi teminat dışı
- Kasıt varsa → sözleşme batıl sayılabilir
Hasarın Tespiti
- Sigortacı eksperi (şirket görevlendirir)
- Bağımsız sigorta eksperi (Levha üzerinde, SEDDK izinli)
- Mahkeme bilirkişisi (uyuşmazlık halinde)
Eksper Raporu İçeriği
- Hasarın sebebi
- Hasar tutarı
- Teminat içi/dışı değerlendirmesi
- Sorumluluk durumu
- Belgeler (fotoğraf, fatura)
Tazminat Ödeme Süresi (TTK 1427)
- Sigortacı araştırma süresini + makul süre
- Trafik: hasar dosyasının tamamlandığı tarihten itibaren 2 ay
- DASK: 30 gün içinde
- Hayat: belgeler tamamlandığında
Hasar Tazmininde Sınırlayıcı Unsurlar
- Muafiyet (Deductible) — belli tutara kadar sigortalı
- Eşdeğer Muafiyet — hasarın belli %'si sigortalı
- Sigorta bedeli — üst limit
- Eksik sigorta oranı — beyana göre
- Kıymet sigortası — % indirim
- Sürprim — riskli durumda ek prim
🎯 BU MODÜLLERDE SINAVDA SIK ÇIKAN
Bilgilendirme
- ✅ Bilgilendirme formu sözleşme öncesi
- ✅ Mesafeli sözleşmede cayma 14 gün
- ✅ İhlal sonucu butlan/fesih
Katılım
- ✅ Riba, Garar, Meysir — 3 yasak
- ✅ Tekafül = karşılıklı destek
- ✅ Mudaraba vs Vekale modeli
- ✅ Danışma Komitesi zorunlu
Aktörler
- ✅ SEDDK düzenleyici kurum (eski Hazine)
- ✅ TOBB levhayı tutar
- ✅ SEGEM TPYS sınavı yapar
- ✅ DASK = Zorunlu Deprem Sig.
- ✅ Güvence Hesabı = sigortasız araç hasarı
- ✅ TARSİM = tarım, %50 destek
- ✅ Tahkim Komisyonu uyuşmazlık çözümü
Hasar
- ✅ İhbar süresi 5 iş günü (genel kural)
- ✅ Trafik kazası ihbar 1 ay
- ✅ Eksper hasar tespitçisidir
- ✅ DASK ödeme süresi 30 gün