Bu not, sinav.org.tr'nin eski SEGEM TPYS sayfasından (/legacy) içeriği değiştirilmeden taşınmıştır ve 16 Mayıs 2026 sınavı için hazırlanmıştır. Güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol ediniz.
⭐⭐⭐ Sınavda 10 soru (%20 — toplam puanın 1/5'i)
Branş bazlı detaylar, teminat içi/dışı haller
📊 BRANŞ SINIFLANDIRMASI
SİGORTA
├── HAYAT (Can) Sigortaları
│ ├── Hayat
│ ├── Sağlık
│ └── Ferdi Kaza
└── HAYAT DIŞI (Mal/Sorumluluk)
├── Yangın
├── Kaza (Kasko, Trafik, vb.)
├── Nakliyat (Emtia, Tekne)
├── Mühendislik (CAR, EAR, Makine)
├── Tarım
└── Sorumluluk
⚠️ Bir şirket HAYAT + HAYAT DIŞI'nı AYNI ANDA YAPAMAZ (5684 kompozit yasağı)
🔥 1. YANGIN SİGORTALARI (Video 181-182)
Standart Teminat (Yangın Genel Şartları)
| Risk |
Standart |
| Yangın |
✅ |
| Yıldırım |
✅ |
| İnfilak (patlama) |
✅ |
Ek Teminat ile Alınabilir
- Dahili su (sızıntı, taşma)
- Hırsızlık
- Cam kırılması
- Sel/su baskını
- Fırtına/dolu
- Deprem (ek teminat, DASK'tan farklı!)
- Yer kayması
- Duman zararı
- Kötü niyetli hareketler
- Terör
Teminat Dışı (Genel İstisnalar)
- Nükleer
- Savaş, ihtilal
- Kasıtlı yakma
- Eskime, aşınma
- İnşaat hataları
- Sigortalının kastı/ağır kusuru
DASK vs Yangın Sigortası Ek Deprem
|
DASK (ZDS) |
Konut Sig. Deprem Teminatı |
| Zorunlu mu? |
Evet (konut için) |
Hayır (ek) |
| Limit |
Belirli (~2024 max ~640.000 TL) |
Sigorta bedeline kadar |
| Kapsam |
Sadece bina |
Bina + eşya |
🚗 2. KAZA SİGORTALARI (Video 183-237) — EN UZUN
Kasko Sigortası
Teminat türleri:
- Çarpma, çarpışma, devrilme
- Yanma (yangın)
- Hırsızlık (kısmi/tam)
- Üçüncü kişi tarafından yapılan kasıtlı hareketler
- Doğal afetler (ek teminat)
Teminat Dışı:
- İçki/uyuşturucu etkisi altında
- Ehliyetsiz sürüş
- Trafik kurallarını ihlal (bazıları)
- Yarış/hız denemesi
- Savaş, ihtilal
Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası
Türkiye'de yasal ZORUNLU — KGFS'ye göre.
| Özellik |
Detay |
| Kapsam |
Üçüncü şahıslara karşı maddi + bedeni zararlar |
| Manevi tazminat |
❌ KAPSAM DIŞI |
| Sigortalının kendi zararı |
❌ KAPSAM DIŞI (kasko verir) |
| Limitler |
Yıllık SEDDK tarafından belirlenir |
Ferdi Kaza Sigortası
- Kaza sonucu ölüm, sakatlık, tedavi giderleri
- Bedel sigortasıdır (önceden belirli tutar)
- Hayat sigortası değil — vade yok, kaza sonucu işler
Hırsızlık Sigortası
- Konut, işyeri içindeki eşya hırsızlığı
- Şartlar: Zorla giriş, dışarıdan müdahale işareti olmalı
- Kıymetli eşya (mücevher) özel beyan gerekir
- Çalışanlar tarafından hırsızlık genelde teminat dışı (sadakat sig. ayrı branş)
Cam Kırılması
- Konut/işyeri/araç camları
- Aniden ve beklenmedik kırılma
- Düz cam → çoğunlukla teminat
🚢 3. NAKLİYAT SİGORTALARI (Video 238-239)
Branşlar
| Tür |
Kapsam |
| Emtia (Cargo) |
Taşınan malların hasarı |
| Tekne (Hull) |
Gemi/teknenin kendisi |
| Sorumluluk (P&I) |
3. şahıslara karşı |
Institute Cargo Clauses (Uluslararası Standart)
| Clause |
Teminat |
| ICC (A) |
All Risks — En geniş, sadece istisnalar hariç |
| ICC (B) |
Belirli risklere karşı (yangın, batma, çarpışma, vb.) |
| ICC (C) |
En dar — sadece büyük olaylar |
Genel İstisnalar
- Sigortalının kasıtlı hareketleri
- Olağan aşınma, sızıntı
- Yetersiz ambalaj
- Tabii nitelikli kusur
- Gecikme
🏗️ 4. MÜHENDİSLİK SİGORTALARI (Video 240-249)
Branşlar
| Tür |
Türkçe |
Kapsam |
| CAR |
Construction All Risk |
İnşaat süresi tüm riskler |
| EAR |
Erection All Risk |
Montaj süresi tüm riskler |
| CPM |
Contractors Plant & Machinery |
İnşaat makineleri |
| MB |
Machinery Breakdown |
Makine kırılması |
| EE |
Electronic Equipment |
Elektronik cihaz |
| BPV |
Boiler & Pressure Vessel |
Buhar kazanı vb. |
CAR/EAR Tipik Teminat
- Yangın, patlama
- Doğal afetler
- Hırsızlık (şantiye)
- Hatalı montaj
- Test süresi (genelde sınırlı)
Tipik İstisnalar
- Tasarım hatası (proje hatası)
- Aşınma
- Maliyet aşımı
- Cezai şartlar
- Konsorsiyum içi sözleşme cezaları
🌾 5. TARIM SİGORTALARI (Video 250-251)
TARSİM Sistemi
- Tarım Sigortaları Havuzu
- Devlet %50 prim desteği verir
- 2005 yılında 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile kuruldu
Branşlar
| Tür |
Kapsam |
| Bitkisel Ürün |
Dolu, fırtına, yangın, sel (paket teminat) |
| Sera |
Yapı + içerik |
| Büyükbaş/Küçükbaş Hayvan |
Hastalık, kaza, ölüm |
| Kümes Hayvanı |
Toplu ölüm, hastalık |
| Su Ürünleri |
Balıkçılık/yetiştiricilik |
❤️ 6. CAN (HAYAT) SİGORTALARI (Video 252-254)
Hayat Sigortası
Tür:
- Term (Vadeli) — Belirli süre, hayatta kalma → prim, vefat → tazminat
- Whole Life (Ömür Boyu) — Süresiz
- Endowment (Karma) — Hem birikim hem koruma
- Anüite/Annuity — Düzenli ödeme alma
- Tontin — Hayatta kalanların pay alması
Sağlık Sigortası
- TSS (Tamamlayıcı Sağlık) — SGK üstü, anlaşmalı hastane
- ÖSS (Özel Sağlık) — Bağımsız, yurtdışı bile
Önemli: Hayat Sigortasında
- ❌ Tazminat prensibi YOK (bedel sigortası)
- ❌ Halefiyet YOK
- ❌ Hasara katılım YOK
- ✅ Sigortalanabilir menfaat SÖZLEŞME ANINDA olmalı
⚖️ 7. SORUMLULUK SİGORTALARI (Video 255)
Branşlar
| Tür |
Kapsam |
| Üçüncü Şahıs Mali (3. Şahıs) |
3. kişilere verilen zarar |
| İşveren Sorumluluk |
Çalışanın iş kazası sonucu |
| Mesleki Sorumluluk |
Meslek mensubunun hatası (doktor, avukat, acente!) |
| Ürün Sorumluluk |
Ürünün 3. kişiye zararı |
| Tehlikeli Madde |
Tehlikeli madde işleyenler |
| Kıyı Tesisleri |
Çevre kirletme |
Zorunlu Sorumluluk Sigortaları (Türkiye)
- Trafik (KGFS)
- DASK (Konut)
- Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk
- Tehlikeli Madde
- Mesleki Sorumluluk (acenteler, sigorta brokerleri, eksperler)
- Karayolu Yolcu Taşımacılığı
📋 SİGORTA GENEL ŞARTLARI vs ÖZEL ŞARTLAR
|
Genel Şartlar |
Özel Şartlar |
| Kim hazırlar? |
SEDDK (standart) |
Sigortacı + sigortalı |
| Değiştirilebilir mi? |
Yan ana hükümleri değiştirilemez |
Evet, müzakere edilebilir |
| Çelişki halinde |
— |
Özel şart öncelikli |
⚠️ Sınav klasiği: "Genel ve özel şart çatışırsa hangisi geçerlidir?" → ÖZEL ŞART
🎯 SIK ÇIKAN SORULAR
- ✅ Trafik sigortası ne kapsar? → Maddi + bedeni, manevi YOK
- ✅ DASK zorunlu mu? → Evet, konut için (mesken)
- ✅ ICC (A)/(B)/(C) farkı
- ✅ CAR/EAR ne demek? → İnşaat/Montaj All Risk
- ✅ Tontin nedir? → Hayatta kalma esaslı hayat sig.
- ✅ TARSİM ne kadar destek verir? → %50
- ✅ Kasko hangi durumda ödemez? → Ehliyetsiz, alkol/uyuşturucu, kasıtlı
- ✅ Genel-Özel şart çatışması → Özel şart öncelikli
- ✅ Mesleki sorumluluk acente için zorunlu mu? → EVET
- ✅ Kompozit yasağı: Hayat + Hayat-dışı AYRI şirket