Vatandaşlık — Yerel Yönetimler

Yerel Yönetimler (Mahallî İdareler)

Yerel ortak ihtiyaçları karşılamak üzere kurulmuş, karar organları seçmenler tarafından seçilen kamu tüzel kişileridir.

Üç tür yerel yönetim

İdare	Kapsamı	Karar organı
İl özel idaresi	İl	İl genel meclisi
Belediye	Belde/şehir	Belediye meclisi
Köy	Köy	Köy derneği / ihtiyar meclisi

Belediyenin başında belediye başkanı, köyün başında muhtar bulunur; ikisi de seçimle gelir.

Merkezî idareyle farkı

Valilik ve kaymakamlık yerel yönetim değildir; bunlar merkezî idarenin taşra teşkilatıdır. Vali, ilde devleti ve hükûmeti temsil eder ve atama ile göreve gelir.

İdari vesayet

Merkezî idare, yerel yönetimler üzerinde kanunda belirtilen sınırlar içinde denetim yetkisine sahiptir. Bu, yerel yönetimlerin idari ve mali özerkliğini ortadan kaldırmaz.

Sık karıştırılan

Belediye başkanı seçilir, vali atanır. Bu ayrım sorularda en sık ölçülen noktadır.

İpucu: "Seçimle mi geliyor?" sorusu tek başına ayırt eder: seçimle geliyorsa yerel yönetim, atamayla geliyorsa merkezî idare.

🧠 Kodlama / Hatırlatma

Ayırt edici tek soru — NASIL GÖREVE GELİYOR?

Seçilirse yerel yönetim · Atanırsa merkezî idare

Belediye başkanı ve muhtar seçilir; vali ve kaymakam atanır.

Üç yerel yönetim — B · İ · K: Belediye · İl özel idaresi · Köy Cümleyle: "Büyük İlçe Köyü."

Sık tuzak: Valilik yerel yönetim değildir; merkezî idarenin ildeki uzantısıdır.