Vatandaşlık — Devlet Organları

Devlet Organları

Devlet yetkisi üç organ arasında paylaşılmıştır.

Yasama — TBMM

Kanun koyar, değiştirir, kaldırır; bütçeyi görüşür ve kabul eder. Kanun teklif etme yetkisi yalnızca milletvekillerine aittir. 600 üyeden oluşur.

Yürütme — Cumhurbaşkanı

Devletin başıdır; yürütme yetkisi kendisine aittir. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atar. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir; ancak temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar alanında kararname çıkarılamaz ve kanunla açıkça düzenlenen konularda kararname hüküm ifade etmez.

Yargı — Bağımsız mahkemeler

Yargı bağımsızdır; hâkimler görevlerinde bağımsız, Anayasa'ya ve vicdani kanaatlerine göre karar verir.

Yüksek mahkemeler ve denetim kurumu

Kurum	Görevi
Anayasa Mahkemesi	Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetler; 15 üye
Yargıtay	Adli yargının üst mercii
Danıştay	İdari yargının üst mercii
Sayıştay	Kamu gelir-giderlerini TBMM adına denetler

Sık karıştırılan

Sayıştay bir denetim kurumudur; TBMM adına hesap denetimi yapar. TBMM ise yargı organı değil, yasama organıdır.

İpucu: "Hangi organ?" sorularında fiile bak: kanun koyuyorsa yasama, uyguluyorsa yürütme, uyuşmazlığı çözüyorsa yargı.

🧠 Kodlama / Hatırlatma

Üç organ, üç fiil:

Yasama koyar · Yürütme uygular · Yargı çözer

Soruda fiile bak, organı bul.

Yüksek mahkemeler — YAD + S: Yargıtay (adli) · Anayasa Mahkemesi (anayasaya uygunluk) · Danıştay (idari) · Sayıştay (hesap denetimi, mahkeme gibi görünse de denetim kurumudur).

Kanun teklifi kimden gelir? Yalnız milletvekillerinden. Cumhurbaşkanı kanun teklif etmez, kararname çıkarır.