← KPSS Ortaöğretim konuları
Vatandaşlık — Anayasa
Anayasa
Anayasa, devletin temel yapısını, organlarını ve bireyin haklarını düzenleyen en üstün hukuk kuralıdır. Yürürlükteki metin 1982 Anayasası'dır.
Temel özellikler
- Üstünlük: Kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz; aykırılığı Anayasa Mahkemesi denetler.
- Katılık: Değiştirilmesi normal kanunlardan daha zor bir usule bağlıdır.
- Değiştirilemez maddeler: İlk üç madde değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez:
- Devletin şekli Cumhuriyettir.
- Cumhuriyetin nitelikleri (demokratik, laik, sosyal hukuk devleti).
- Devletin bütünlüğü, resmî dili, bayrağı, millî marşı ve başkenti.
Kuvvetler ayrılığı
- Yasama: TBMM — yetki devredilemez.
- Yürütme: Cumhurbaşkanı.
- Yargı: Bağımsız ve tarafsız mahkemeler.
Sayılarla Anayasa
- TBMM 600 milletvekilinden oluşur.
- Milletvekili seçilme yaşı 18'dir.
- TBMM seçimleri 5 yılda bir yapılır.
- Cumhurbaşkanı seçilebilmek için 40 yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim görmüş olmak gerekir; görev süresi 5 yıl, bir kişi en fazla iki kez seçilebilir.
İpucu: Sayıları tek bir listede topla (600 – 18 – 5 – 40 – 15). Bu konudaki soruların önemli bölümü doğrudan bu sayıları ölçer.
🧠 Kodlama / Hatırlatma
Sayı zinciri — 600 · 18 · 5 · 40 · 15:
600 milletvekili · 18 seçilme yaşı · 5 yılda bir seçim · 40 cumhurbaşkanı yaşı · 15 AYM üyesi
Cümleyle: "600 vekil, 18'inde aday, 5 yılda bir sandık, 40'ında Cumhurbaşkanı, 15 kişilik Anayasa Mahkemesi."
Değiştirilemez ilk üç madde — C · N · B: Cumhuriyet (devletin şekli) → Nitelikler → Bütünlük ve semboller (dil, bayrak, marş, başkent).
Cumhurbaşkanı dönem sınırı: 5 yıl, en fazla 2 kez.