Türkçe — Noktalama İşaretleri
Noktalama İşaretleri
Yazıda duraklamayı, vurguyu ve anlamı belirleyen işaretlerdir. Yanlış kullanım anlamı tümüyle değiştirebilir.
Temel kullanımlar
- Nokta (.): Tamamlanmış cümlenin sonuna; kısaltmalarda (Dr., vb.) ve tarihlerde (04.09.2026).
- Virgül (,): Sıralı sözcük ve cümleleri ayırır; özneyi vurgulamak için kullanılır. Çantasına defterini, kalemini, silgisini koydu.
- Noktalı virgül (;): Virgülle ayrılmış öbekleri birbirinden ayırır. Kırmızı, mavi; sıcak, soğuk...
- İki nokta (:): Açıklama ya da alıntı öncesinde.
- Kesme işareti ('): Özel adlara gelen çekim eklerini ayırır: Ankara'ya, Ahmet'in.
Kesme işaretinde ayrım
Özel ada gelen yapım eki ve ondan sonraki ekler ayrılmaz: Türkçeyi, Türkçenin. Cins adlarda kesme kullanılmaz: kitabı, evin. Kurum adlarına gelen ekler de ayrılmaz: Türk Dil Kurumundan.
Örnek
- "İnsan, çalışırsa başarır." — Buradaki virgül özneyi vurgular.
- "Yarın Ankara'ya gideceğiz." — Özel ad + yönelme eki, kesme ile ayrılır.
Sık yapılan hata: Türkçe'yi yazımı yanlıştır; doğrusu Türkçeyi'dir.
İpucu: Virgül "nefes alma yeri" değildir; görevi anlamı ayırmaktır. Gereksiz virgül de en az eksik virgül kadar yanlıştır.
🧠 Kodlama / Hatırlatma
Kesme işaretinin altın kuralı — ÖZEL + ÇEKİM: Kesme yalnız özel ada gelen çekim ekini ayırır. Ankara'ya ✔ Yapım eki geldiyse ayrılmaz: Türkçeyi ✔ / Türkçe'yi ✘ Cins adda hiç kullanılmaz: kitabı ✔ / kitab'ı ✘
Tek cümlede: Özel ada çekim gelirse kesme var; yapım gelirse kesme yok.
Virgülün işi: nefes değil anlam ayırmaktır. Gereksiz virgül de yanlıştır.