← KPSS Ortaöğretim konuları
Tarih — Osmanlı Duraklama ve Gerileme Dönemi
Osmanlı Duraklama ve Gerileme Dönemi
Duraklama (1579-1699)
- 1606 Zitvatorok Antlaşması — Avusturya ile; Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki ilerleyişinin durduğunu gösterir.
- 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması — İran'la; bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini oluşturur.
- 1663 Uyvar, 1669 Kandiye (Girit), 1672 Kamaniçe fetihleri son büyük kazanımlardır.
- 1683 II. Viyana Kuşatması — başarısızlıkla sonuçlandı ve Kutsal İttifak savaşlarını başlattı.
- 1691 Salankamen ve 1697 Zenta bozgunları savaşın kaderini belirledi.
Karlofça (1699) — Kırılma noktası
Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği antlaşmadır. Duraklama Dönemi'ni kapatıp Gerileme Dönemi'ni açar.
Gerileme (1699-1792)
- 1703 Edirne Vak'ası
- 1711 Prut Savaşı — Rusya'ya karşı kazanıldı.
- 1718 Pasarofça Antlaşması — Lâle Devri'ni başlatır.
- 1730 Patrona Halil İsyanı — Lâle Devri sona erdi.
- 1739 Belgrad geri alındı.
- 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması — Osmanlı'nın imzaladığı en ağır antlaşmalardan biri; Rusya'ya geniş imtiyazlar verildi.
- 1783 Kırım, Rusya tarafından ilhak edildi.
🧠 Kodlama
Antlaşma zinciri — 1606 · 1699 · 1718 · 1774: "Zitvatorok'ta durduk, Karlofça'da kaybettik, Pasarofça'da lale ektik, Küçük Kaynarca'da ağır ödedik."
Kasr-ı Şirin 1639 = bugünkü doğu sınırımızın atası.
Tarihler TDV İslâm Ansiklopedisi (islamansiklopedisi.org.tr) ilgili maddelerinden doğrulanmıştır.