Tarih — Osmanlı Dağılma Dönemi ve Islahatlar

Osmanlı Dağılma Dönemi ve Islahatlar

Tanzimat Fermanı (1839)

• 3 Kasım 1839'da ilan edildi.
• Padişah: Abdülmecid. Fermanı okuyan: Hariciye Nâzırı Mustafa Reşid Paşa.
• İlan yeri: Gülhane (bu yüzden Gülhane Hatt-ı Hümâyunu da denir).
• 1839 Nizip Savaşı ile aynı yıla denk gelir; ferman, iç ve dış baskıların yoğun olduğu bir ortamda ilan edilmiştir.

Islahat Fermanı (1856)

• 18 Şubat 1856'da ilan edildi.
• Gayrimüslim tebaanın hak ve imtiyazlarını genişletmeye yönelik düzenlemeler getirdi.

Kânûn-ı Esâsî ve I. Meşrutiyet (1876)

• 23 Aralık 1876'da ilan edildi; padişah II. Abdülhamid.
• Osmanlı Devleti'nin ilk anayasasıdır; 119 madde ve on iki başlıktan oluşur.
• Meclis-i Mebusan 19 Mart 1877'de açıldı; meclis 1878'de kapatıldı.
• Tanzimat döneminin bitişi konusunda görüşler farklıdır; yaygın kanaat 1878'de meclisin kapatılması ile döneminin sona erdiği yönündedir.

Dönemin diğer kilometre taşı

• 1881 Düyûn-ı Umûmiyye İdaresi kuruldu (dış borçların yönetimi).

🧠 Kodlama

Islahat merdiveni — 1839 · 1856 · 1876: "Tanzimat (39) → Islahat (56) → Anayasa (76)." Aradaki fark hep 17 ve 20 yıl.

Tanzimat'ın üç adı: Tanzimat Fermanı = Gülhane Hatt-ı Hümâyunu = 3 Kasım 1839. Kânûn-ı Esâsî = ilk anayasa + II. Abdülhamid + 1876.

---

Tarihler TDV İslâm Ansiklopedisi (islamansiklopedisi.org.tr) ilgili maddelerinden doğrulanmıştır.